Doorgaan naar artikel

Blauwgele ara: een kleurrijke persoonlijkheid met een uitstekend geheugen

on

Een indrukwekkende  snavel, prachtige blauwe vleugels en een goudgele borst die bijna licht lijkt te geven. De blauwgele ara (Ara ararauna) is een van de bekendste grote papegaaien ter wereld.

Maar achter dat kleurrijke uiterlijk schuilt een vogel met een bijzonder karakter. Intelligent, sociaal, nieuwsgierig en soms behoorlijk eigenwijs.

Een blauwgele ara kan je uitbundig begroeten, zijn wangen rood laten kleuren van opwinding en je vervolgens met één blik duidelijk maken dat hij vandaag liever even met rust gelaten wordt.

Wie denkt dat papegaaien geen eigen mening hebben, heeft waarschijnlijk nog nooit met een ara samengeleefd.

Al 26 jaar woont blauwgele ara Siqourney bij ons. Een dame met prachtige lange staartveren, een opmerkelijk geheugen en een karakter waar ik na al die jaren nog steeds niet op uitgekeken raak.

En ze heeft me heel wat geleerd over deze bijzondere papegaaiensoort.

Waar komt de blauwgele ara vandaan?

De blauwgele ara leeft van nature in tropisch Zuid-Amerika en delen van Midden-Amerika.

Je vindt hem onder andere in Brazilië, Colombia, Venezuela, Peru en Bolivia. Hij bewoont verschillende bosrijke gebieden, waaronder tropische regenwouden, bosranden en rivierbossen.

Een volwassen blauwgele ara wordt ongeveer 80 tot 95 centimeter lang. Een aanzienlijk deel daarvan bestaat uit zijn opvallend lange staart..

Het lichaamsgewicht varieert aanzienlijk. Veel soortbeschrijvingen noemen gewichten rond 900 tot 1.300 gram, maar grotere exemplaren kunnen 1.500 gram of meer wegen.

Siqourney is met haar 1.500 gram een flinke dame. Toch is ze niet te zwaar. Sinds haar volwassenheid schommelt haar gewicht al tussen de 1490 en 1510 gram. Een mooi voorbeeld van waarom je bij papegaaien niet alleen naar een gemiddeld gewicht moet kijken, maar ook naar de lichaamsbouw en conditie van de individuele vogel.

De krachtige snavel is gemaakt om stevig werk te verrichten. Harde zaden openbreken, klimmen, takken onderzoeken en voorwerpen verplaatsen… een ara heeft behoorlijk wat gereedschap aan zijn kop hangen.

In de natuur leven blauwgele ara's vaak in paren en worden ze ook in groepen gezien. Ze onderhouden langdurige sociale contacten en communiceren met luide roepen.

Dat laatste is niet zo vreemd wanneer je bedenkt dat soortgenoten elkaar in een dichtbegroeid bos op behoorlijke afstand moeten kunnen horen.

Een bescheiden fluisterstemmetje zou daar weinig indruk maken.

Een blauwgele ara heeft een karakter dat je leert kennen

Wie jarenlang met dezelfde papegaai samenleeft, ontdekt dat karakter veel verder gaat dan tam of niet tam.

De ene ara zoekt voortdurend contact, terwijl de andere liever zelf bepaalt wanneer hij aandacht wil.

Ook voorkeuren voor bepaalde mensen kunnen uitgesproken zijn.

Siqourney is daar een prachtig voorbeeld van.

Met mij kan ze vrijwel alles doen. Maar mannen? Daar heeft mevrouw doorgaans een wat minder hoge pet van op.

Wanneer iemand haar niet aanstaat, gaan de veren op haar kop en nek overeind en spreidt ze haar vleugels.

Dat betekent overigens niet dat ze meteen aanvalt.

Ze laat vooral duidelijk merken dat ze niet op dat contact zit te wachten.

En soms heeft ze gewoon haar dag niet.

Dan kom je binnen, kijkt naar haar en voelt…

Oké, vandaag even niet.

De volgende dag is ze weer haar vertrouwde, vriendelijke zelf zijn.

Bij een ara is het belangrijk om zulke signalen te leren herkennen. Niet iedere vogel vindt hetzelfde prettig en gedrag kan veranderen door spanning, opwinding, hormonale invloeden of omstandigheden in de omgeving.

Een papegaai hoeft niet altijd aangeraakt te willen worden om een goede band met je te hebben.

Soms is gewoon gezellig in elkaars buurt zijn al voldoende.

Rode wangen en flitsende ogen: een ara die met zijn gezicht praat

Een van de bijzonderste eigenschappen van de blauwgele ara is zijn gezichtsuitdrukking.

De witte huid op de wangen kan plotseling roze tot rood kleuren. Tegelijkertijd kunnen de veren op de kop en in de nek overeind gaan staan.

Ook zie je soms dat de pupillen snel groter en kleiner worden. Dit verschijnsel wordt eye pinning genoemd.

Voor wie het nooit heeft gezien, kan dat een merkwaardig gezicht zijn.

Alsof de vogel in een paar seconden een compleet andere uitdrukking krijgt.

Wat betekenen die rode wangen?

In 2018 onderzochten Franse wetenschappers de gezichtsuitdrukkingen van blauwgele ara's.

Ze bestudeerden onder andere het opzetten van de kopveren en het rood kleuren van de onbevederde gezichtshuid tijdens sociale interacties.

De onderzoekers vonden aanwijzingen dat deze veranderingen onderdeel kunnen zijn van de visuele communicatie tussen ara's en hun omgeving.

In 2023 verscheen vervolgonderzoek waarin blauwgele ara's werden geobserveerd tijdens herenigingen met hun vertrouwde verzorgers.

Ook daarbij werden veranderingen in de gezichtsuitdrukking waargenomen die samenhingen met positieve sociale interacties.

Maar er is een belangrijk verschil tussen opwinding en blijdschap.

Rode wangen betekenen niet automatisch dat een ara vriendelijk gestemd is.

Ook spanning en hormonale opwinding, bijvoorbeeld rondom de broedperiode, kunnen samengaan met veranderingen in de gezichtskleur en lichaamstaal.

De kleur alleen is dus niet voldoende om te bepalen wat een vogel voelt.

Kijk altijd naar het geheel: de ogen, de stand van de veren, de vleugels, de houding en vooral de situatie.

Bij Siqourney zie ik dat dagelijks terug.

Wanneer ze enthousiast is, begint ze met haar lichaam heen en weer te bewegen. Een soort dansje, compleet met haar eigen enthousiasme.

Maar wanneer iets onbekends haar onzeker maakt, zoekt ze juist mijn nabijheid.

Dan drukt ze haar hele achterkant stevig tegen me aan.

Een heel andere reactie… en toch dezelfde vogel.

Wist je dat de wangen van een blauwgele ara net vingerafdrukken zijn?

Kijk eens goed naar het gezicht van een blauwgele ara.

Op de witte wangen zie je fijne donkere streepjes. Die bestaan uit kleine veertjes die samen een bijzonder patroon vormen.

En het mooie is dat dit patroon per vogel verschilt.

Net zoals onze vingerafdrukken individueel zijn, kunnen de wangtekeningen helpen om blauwgele ara's van elkaar te onderscheiden.

Iedere vogel heeft als het ware zijn eigen handtekening op zijn gezicht.

Dat maakt die prachtige kop nog iets interessanter.

En als de huid tussen die veertjes vervolgens rood kleurt, verandert de hele gezichtsuitdrukking.

Een persoonlijke handtekening én een ingebouwde blos.

De natuur heeft duidelijk aandacht besteed aan de details.

Heeft een blauwgele ara een goed geheugen?

Papegaaien staan bekend om hun leervermogen en hun vermogen om vertrouwde mensen, soortgenoten en gebeurtenissen te herkennen.

Bij blauwgele ara's kunnen langdurige sociale banden een belangrijke rol spelen.

Dat merk ik bij Siqourney heel duidelijk.

Er is een periode geweest waarin ik gedurende een jaar veel van huis was.

Maar wanneer ze me zag, volgde steevast een uitbundige begroetingskreet.

Geen enkele twijfel over wie daar binnenkwam.

En nog altijd heeft ze haar eigen woorden voor verschillende momenten.

Wanneer iemand vertrekt, zegt ze regelmatig 'doeidoei'.

's Avonds klinkt  'welterusten'.

En wanneer ze naar binnen wordt gebracht, begroet ze de omgeving met een enthousiast:

'Hallooooo!'

Dat betekent niet dat iedere blauwgele ara veel leert praten.

Sommige vogels nemen verschillende woorden en geluiden over, andere communiceren voornamelijk met hun natuurlijke roepen en lichaamstaal.

Maar wie zijn vogel goed observeert, ontdekt vaak dat bepaalde geluiden bij terugkerende situaties horen.

En soms lijkt het alsof de papegaai de dagelijkse gang van zaken beter in de gaten houdt dan zijn verzorger.

Waarom kan een vriendelijke ara tijdens het broeden veranderen?

Een blauwgele ara die normaal gesproken vriendelijk is, kan tijdens de broedperiode ineens heel ander gedrag laten zien.

In de natuur broeden ara's doorgaans in boomholten. Het ouderpaar beschermt de nestplaats, de eieren en later de jongen.

Die nestverdediging kan bijzonder fel zijn.

Van verschillende kwekers heb ik verhalen gehoord over ara's die buiten het broedseizoen probleemloos te benaderen waren, maar tijdens de nestperiode nauwelijks iemand in de buurt duldden.

Sommige verzorgers trokken voor een noodzakelijke nestcontrole zelfs een stevige leren jas en een helm aan.

Dan krijgt 'even kijken of alles goed gaat' ineens een heel andere betekenis.

Ik heb hier zelf geen ervaring  mee ondanks dat er eieren gelegt worden door Siqourney, maar deze verhalen laten goed zien hoe sterk natuurlijk nestverdedigingsgedrag kan zijn.

Het is belangrijk om te begrijpen dat een ara zijn nest niet verdedigt omdat hij plotseling een onaardige vogel is geworden.

Hij reageert op een situatie waarin het beschermen van zijn nest centraal staat.

Niet iedere ara wordt tijdens het broeden even fel. Maar wie veranderingen in gedrag opmerkt, doet er verstandig aan die serieus te nemen.

Ook hier kunnen opgezette veren, gespreide vleugels, veranderende oogreacties en rode wangen voorkomen.

Respecteer de grenzen van de vogel en voorkom onnodige verstoring.

Een goede band met een ara is waardevol, maar tijdens het broeden heeft de natuur soms even andere plannen.

Kan een blauwgele ara met kleinere papegaaien samenleven?

Blauwgele ara's zijn sociale vogels, maar dat betekent niet dat ze automatisch met iedere andere papegaai overweg kunnen.

Het karakter van de individuele vogels speelt een grote rol.

Siqourney leeft momenteel tussen vijf jonge goudparkieten.

Dat gaat bijzonder goed.

Ze zoekt niet voortdurend lichamelijk contact met haar gevederde huisgenoten, maar accepteert hun aanwezigheid prima.

En wanneer een bepaalde papegaai haar niet aanstaat?

Dan kiest ze meestal de eenvoudigste oplossing.

Ze trekt zich terug.

Ze hoeft niet overal een confrontatie van te maken.

Kleinere vogels zijn bovendien vaak bijzonder snel en wendbaar. Ze kunnen zich in een ruime omgeving gemakkelijker verplaatsen dan een grote, wat minder beweeglijke ara.

Toch betekent dit niet dat iedere combinatie veilig is.

Een grote arasnavel heeft aanzienlijk meer kracht dan de snavel van een kleine parkiet. Ook een onverwachte verdedigingsreactie kan daardoor ernstige gevolgen hebben.

Geef vogels daarom voldoende ruimte, eigen veilige plekken en de mogelijkheid elkaar te ontwijken. Bij het samenbrengen van verschillende soorten blijft zorgvuldig toezicht belangrijk.

Wat voor Siqourney en haar goudparkieten goed werkt, hoeft niet automatisch voor andere vogels te gelden.

En eigenlijk is dat een mooie les.

Ook papegaaien hoeven niet met iedereen bevriend te zijn.

Die prachtige lange staart… worden ara's tegenwoordig kleiner?

Een van de opvallendste kenmerken van de blauwgele ara is zijn lange staart.

Die speelt een belangrijke rol tijdens het vliegen, onder andere bij het sturen en bewaren van het evenwicht.

Siqourney heeft een bijzonder lange staart.

En in de afgelopen 26 jaar is me iets opgevallen.

Wanneer ik tegenwoordig blauwgele ara's zie, lijken sommige vogels kleiner gebouwd en korter in de staart dan de ara's die ik vroeger tegenkwam.

Ook verschillende kwekers herkennen deze waarneming.

Soms wordt daarbij gewezen op veranderingen in de kweek. Door het jarenlang selecteren van ouderdieren zouden bepaalde uiterlijke kenmerken mogelijk kunnen veranderen.

Maar of blauwgele ara's in gevangenschap daadwerkelijk gemiddeld kleiner zijn geworden, is voor zover bekend niet wetenschappelijk vastgesteld.

En of kweekselectie daarvan een eventuele oorzaak is, weten we dus evenmin.

Het blijft een interessante observatie uit de praktijk.

Eentje waar ik graag aandacht voor houd, want juist veranderingen die je over tientallen jaren ziet, kunnen vragen oproepen die de moeite waard zijn om verder te onderzoeken.

Waarom vliegen zo belangrijk is voor een blauwgele ara

Een ara is gebouwd om te vliegen.

Zijn grote vleugels, lange staart en sterke borstspieren zijn afgestemd op een leven waarin vliegen een normaal onderdeel van de dag is.

Dat maakt de ontwikkeling van vliegvaardigheid bij jonge vogels bijzonder belangrijk.

En juist daar heb ik met Siqourney een ervaring opgedaan die ik achteraf graag anders had aangepakt.

Toen ze jong was en net begon te vliegen, botste ze tijdens een vlucht tegen een raam.

Ik kon haar nog net uit de lucht opvangen.

Uit bezorgdheid om haar veiligheid besloot ik haar destijds te kortwieken.

Later, toen haar vliegveren weer volledig waren aangegroeid, heeft ze nooit meer gevlogen.

Ze heeft prachtige vleugels, maar gebruikt ze niet meer om zich vliegend te verplaatsen.

Of dat rechtstreeks met die eerdere gebeurtenissen samenhangt, weet ik niet.

Maar ik heb wel spijt van mijn beslissing destijds.

Vliegen is meer dan alleen ergens naartoe kunnen.

Het vraagt coördinatie, evenwicht, spierkracht en het vermogen om afstanden en obstakels in te schatten.

Jonge papegaaien hebben veilige mogelijkheden nodig om die vaardigheden te ontwikkelen.

Daarom is het belangrijk ramen herkenbaar te maken, gevaarlijke situaties te voorkomen en vogels waar mogelijk voldoende veilige vlieggelegenheid te bieden.

Siqourney verplaatst zich tegenwoordig vooral klimmend en klauterend.

Ze zit graag buiten en vindt het heerlijk om dicht bij de vertrouwde mensen om haar heen te zijn.

En hoewel ze niet meer vliegt, heeft ze nog altijd een heel duidelijke mening over waar ze graag wil zitten.

Van kale jonge ara tot een dame van 26 jaar

Siqourney kwam in 2000 als jonge blauwgele ara bij ons.

In die tijd werd handopfok nog heel anders benaderd dan tegenwoordig.

En geloof me… een jonge ara grootbrengen was niet bepaald eenvoudig.

Toen ik haar voor het eerst zag, had ze al een behoorlijk formaat, maar nauwelijks veren.

Ze deed me denken aan een kip die je bij de poelier ziet liggen.

Alleen had deze kip een flinke snavel en een uitgesproken mening over het menu.

Vooral dat laatste maakte de opfok interessant.

Kreeg ze twee dagen ongeveer hetzelfde aangeboden en vond ze het niet meer lekker, of had ze genoeg gegeten?

Dan kon de hele hap met indrukwekkende kracht weer naar buiten worden gewerkt.

Wie ooit een jonge ara heeft gevoerd die zijn maaltijd besloot te weigeren, weet dat zelfs het plafond niet altijd buiten schot blijft.

Je zou bijna denken dat er een schildercontract bij de vogel geleverd had moeten worden.

Gelukkig groeide die nogal kale jonge dame uit tot de prachtige vogel die ze nu is.

En na 26 jaar samenleven ontdek ik nog altijd nieuwe kanten van haar karakter.

Handopfok is overigens geen vanzelfsprekende voorkeur bij het grootbrengen van papegaaien. Waar mogelijk is opgroeien bij de oudervogels, met goede soortspecifieke socialisatie, belangrijk voor een gezonde ontwikkeling.

Wat eet een blauwgele ara?

Natuurlijk hoort voeding ook bij het leren kennen van deze vogelsoort.

In de natuur eten blauwgele ara's uiteenlopende vruchten, zaden, noten, bloemen en andere plantaardige bestanddelen.

Het aanbod verandert met het seizoen en de omgeving.

Bij gehouden ara's is het belangrijk rekening te houden met de soort, de activiteit en de leefomstandigheden.

Siqourney eet vrijwel alle geschikte seizoensvruchten en verschillende soorten noten. Haar favorieten zijn walnoten en macadamia's.

Omdat ze graag buiten zit, pas ik haar voeding in de koudere maanden enigszins aan.

Dan geef ik wat extra gedroogd fruit. Dat bevat door het lagere watergehalte meer geconcentreerde natuurlijke suikers en levert daarmee in een kleinere hoeveelheid extra energie.

Een ara die voornamelijk in een verwarmde woonkamer leeft, heeft zo'n aanpassing niet automatisch nodig.

De leefomstandigheden bepalen mede hoeveel energie een vogel gebruikt.

Calcium en vitamine D3: een belangrijk aandachtspunt

Bij het samenstellen van de voeding is ook de verhouding tussen calcium en vitamine D3 belangrijk.

In 1997 publiceerden onderzoekers van de Universiteit Utrecht een onderzoek naar twee papegaaien, waaronder een blauwgele ara, die gezondheidsproblemen ontwikkelden nadat hun voeding overmatig was aangevuld met vitamines en mineralen.

Vooral de zeer hoge hoeveelheden vitamine A en D3, in combinatie met te veel calcium, waren problematisch.

De onderzoekers bespraken daarbij ook de mogelijke gevoeligheid van ara's voor een overmaat vitamine D3.

Het onderzoek laat zien waarom extra supplementen niet zomaar aan een reeds uitgebalanceerde voeding moeten worden toegevoegd.

Dat betekent niet dat blauwgele ara's geen calcium nodig hebben. Wel dat de juiste hoeveelheid en verhouding belangrijk zijn.

Geef aanvullende calcium- of vitamine D3-preparaten daarom alleen wanneer daar een goede reden voor is, bij voorkeur na overleg met een vogelkundige dierenarts.

Hoe oud kan een blauwgele ara worden?

Een blauwgele ara kan bij goede verzorging vele tientallen jaren oud worden.

Leeftijden van 50 jaar of ouder zijn mogelijk, al verschilt de daadwerkelijke levensduur per vogel.

Dat betekent dat een jonge ara geen huisdier voor een paar jaar is.

Wie een blauwgele ara in huis neemt, kiest voor een dier dat mogelijk een groot deel van zijn eigen leven deel zal uitmaken van het gezin.

En dat vraagt nogal wat.

Voldoende bewegingsruimte, sociale aandacht, mentale uitdaging, goede voeding en passende verzorging zijn belangrijk gedurende zijn hele leven.

Maar misschien is er nog iets wat minstens zo belangrijk is.

De bereidheid om de vogel werkelijk te leren kennen.

Want een blauwgele ara is geen grote parkiet die toevallig wat harder kan roepen.

Het is een bijzonder intelligent dier met eigen voorkeuren, gewoonten en sociale behoeften.

Veelgestelde vragen over de blauwgele ara

Kan een blauwgele ara praten?

Ja, blauwgele ara's kunnen menselijke woorden en geluiden leren nabootsen. Hoeveel een vogel leert, verschilt sterk per individu. Sommige ara's gebruiken herkenbare woorden bij bepaalde dagelijkse gebeurtenissen, terwijl andere vooral communiceren met natuurlijke geluiden.

Waarom krijgt een blauwgele ara rode wangen?

De onbevederde huid op de wangen kan rood kleuren door veranderingen in de doorbloeding. Dit kan voorkomen tijdens sociale interacties en opwinding. Ook bij spanning of hormonale opwinding kunnen veranderingen in lichaamstaal optreden. Kijk daarom altijd naar de volledige houding van de vogel.

Is een blauwgele ara agressief?

Een blauwgele ara is niet automatisch agressief. Het zijn sociale vogels die sterke banden kunnen ontwikkelen, maar ook duidelijke grenzen aangeven. Tijdens spanning of de broedperiode kan het gedrag veranderen. De individuele vogel en de situatie zijn daarbij bepalend.

Hoe groot wordt een blauwgele ara?

Een volwassen blauwgele ara wordt ongeveer 80 tot 90 centimeter lang, inclusief zijn lange staartveren. Het gewicht ligt doorgaans rond de kilogram, met individuele verschillen.

Hoe oud wordt een blauwgele ara?

Blauwgele ara's kunnen bij goede verzorging 50 jaar of ouder worden. De levensduur hangt onder andere samen met gezondheid, leefomstandigheden en verzorging.

Kunnen blauwgele ara's samenleven met andere papegaaien?

Dat kan, maar het hangt sterk af van de individuele vogels. Sommige ara's accepteren kleinere papegaaien goed, terwijl andere liever afstand houden. Het verschil in lichaamsgrootte en snavelkracht maakt voldoende ruimte, toezicht en veilige uitwijkmogelijkheden belangrijk.

Tot slot… een blauwgele ara leer je niet in één dag kennen

Wanneer je een blauwgele ara voor het eerst ziet, zijn het meestal zijn kleuren die de aandacht trekken.

Het diepe blauw van zijn vleugels, het warme geel van zijn borst en die prachtige lange staart.

Maar wie wat langer kijkt, ontdekt een vogel die met zijn hele lichaam communiceert.

Een vogel die kan blozen, zijn veren opzet, mensen herkent en een uitgesproken voorkeur kan hebben voor bepaalde gezichten.

Een vogel die de ene dag enthousiast danst en de volgende dag laat merken dat hij liever even met rust gelaten wordt.

Na 26 jaar met Siqourney weet ik dat er achter die indrukwekkende verschijning een bijzonder gevoelig en intelligent dier schuilgaat.

Ze heeft me geleerd om beter te kijken, gedrag niet te snel te beoordelen en vooral rekening te houden met haar eigen persoonlijkheid.

En soms word ik gewoon begroet met een enthousiast:

'Hallooooo!'

Dan weet ik dat mevrouw het weer naar haar zin heeft.

Al blijft het natuurlijk de vraag wie van ons tweeën nu eigenlijk de baas is…


Meer weten over natuurlijke voeding voor ara's?

Bij Greenparrotshop besteden we sinds 1997 aandacht aan soortgerichte papegaaienvoeding. In onze collectie vind je onder andere Ara Natural Balance, Ara Premium en verschillende natuurlijke noten.

Met gezonde groet,
Malenthe

Wetenschappelijke bronnen

Bertin, A. et al. (2018).
Facial display and blushing: Means of visual communication in blue-and-yellow macaws (Ara ararauna)?
PLOS ONE, 13(8), e0201762.
DOI: 10.1371/journal.pone.0201762

Bertin, A. et al. (2023).
Captive Blue-and-yellow macaws (Ara ararauna) show facial indicators of positive affect when reunited with their caregiver.
Behavioural Processes, 206, 104833.
DOI: 10.1016/j.beproc.2023.104833

Schoemaker, N.J., Lumeij, J.T. & Beynen, A.C. (1997).
Polyuria and polydipsia due to vitamin and mineral oversupplementation of the diet of a salmon crested cockatoo and a blue and gold macaw.
Avian Pathology, 26(1), 201–209.
DOI: 10.1080/03079459708419206

World Parrot Trust.
Blue-and-yellow Macaw (Ara ararauna).
Soortinformatie over verspreiding, leefgebied, gedrag en voortplanting.

© 2026 Greenparrotshop – Alle rechten voorbehouden.

De informatie in dit artikel is bedoeld voor educatieve doeleinden en vervangt geen advies van een vogelarts.

Laat hier uw mening achter

Related Posts

Wat eet een valkparkiet? Natuurlijke voeding, gedrag en leuke weetjes
November 17, 2026
Wat eet een valkparkiet? Natuurlijke voeding, gedrag en leuke weetjes

Lees verder

grijze roodstaart papegaai
November 10, 2026
Wat eet een Grijze roodstaart? Voeding, calcium en een eigenwijze eetlust

    Een Grijze roodstaart kan je stem feilloos nadoen, het...

Lees verder
Drawer Title
vergelijkbare producten